Đoàn xe quân sự Nga tiến qua làng Panik. Ảnh: Eurasia.

Đoàn xe quân sự Nga tiến qua làng Panik. Ảnh: Eurasia.

Một quan chức quân đội Nga phải xin lỗi sau khi binh sĩ thuộc căn cứ số 102 của nước này diễn tập gần làng Panik, miền tây Armenia hôm 17/7 mà không báo trước. Hoạt động quân sự bất ngờ khiến dân làng hoảng loạn, đồng thời gợi lại nhiều vấn đề nhạy cảm trong quan hệ quốc phòng Nga – Armenia, Euroasia đưa tin.

Căn cứ 102 nằm trên lãnh thổ Armenia, có quân số 5.000 người thuộc cả lục quân và không quân Nga. Vào năm 2010, Armenia ký thỏa thuận cho Nga thuê địa điểm này tới năm 2044. Phía Nga không phải trả chi phí nào, trong khi Armenia chấp nhận đầu tư ngân sách vận hành căn cứ.

Cuộc diễn tập bắt đầu khi 30 lính Nga chặn những con đường quanh làng Panik, sau đó một đoàn xe quân sự đi qua cùng nhiều tiếng súng nổ. “Tất cả mọi người đều chạy khỏi nhà, nhiều đứa trẻ còn ngất xỉu. Không ai thông báo về cuộc diễn tập gần làng chúng tôi, đó là một sự xúc phạm”, Vardan Makeyan, cư dân địa phương, nhớ lại.

Đơn vị tham gia diễn tập thuộc biên chế căn cứ số 102 ở Gyumri, nơi từng hứng chịu sự phản đối dữ dội của người dân Armenia. Năm 2015, một lính Nga đã đào ngũ, đột nhập vào một ngôi nhà và sát hại gia đình 6 người trong đó. Vụ án dẫn tới những đợt biểu tình lớn chưa từng có tại Gyumri, thủ phạm sau đó bị kết tội và trục xuất về Nga thi hành án.

Sự phản đối lại nổi lên sau cuộc diễn tập hôm 17/7. “Nếu người Armenia làm điều này trên lãnh thổ Nga, tại ngôi làng chỉ có một ngôi nhà, nó sẽ trở thành một vụ bê bối lớn. Chúng tôi hiểu đây là căn cứ quân sự và cám ơn các bạn đã bảo vệ chúng tôi, nhưng các binh sĩ không nên tổ chức diễn tập trên địa phận ngôi làng”, Makeyan cho biết.

Một ngày sau, thống đốc vùng Shirak, nơi diễn ra cuộc diễn tập, đã gặp đại tá Aleksey Polyukhovich, phó chỉ huy căn cứ số 102. “Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận. Phía Nga sẽ tiến hành điều tra sự cố, sau đó tổ chức họp báo công bố kết quả”, đại tá Polyukhovich tuyên bố.

Thống đốc vùng Shirak Karen Sarukhanyan cho biết sĩ quan Nga giải thích đây là “tai nạn bất khả kháng” và bảo đảm đó là “lần đầu tiên và cuối cùng” xảy ra sự cố như vậy.

Armenia và Nga có quan hệ hợp tác quân sự chặt chẽ, do cả hai nước từng thuộc Liên Xô, đều là thành viên Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) và Hệ thống Phòng không liên quân SNG từ những năm 1990.

Nga đang duy trì một căn cứ quân sự trên lãnh thổ Armenia, đồng thời cung cấp nhiều tổ hợp khí tài hiện đại cho quân đội nước này. Lực lượng biên phòng Nga cũng triển khai 4.500 binh sĩ có trách nhiệm phối hợp với biên phòng Armenia, bảo vệ đường biên giới giáp Thổ Nhĩ Kỳ và Iran.

Khu vực Gyumri nằm gần biên giới giáp Thổ Nhĩ Kỳ và Georgia. Đồ họa: Google Earth.

Khu vực Gyumri nằm gần biên giới giáp Thổ Nhĩ Kỳ và Georgia. Đồ họa: Google Earth.