Các chuyên gia và nhà điều tra tại hiện trường máy bay chở tổng thống Ba Lan rơi ở Smolensk tháng 4/2010. Ảnh: Reuters.

Các chuyên gia và nhà điều tra tại hiện trường máy bay rơi ở Smolensk tháng 4/2010. Ảnh: Reuters.

Người phát ngôn Ủy ban Điều tra Nga Svetlana Petrenko hôm 23/8 cho biết Moskva chấp nhận đề nghị của Ba Lan về việc tới điều tra mảnh vỡ máy bay Tu-154M bị rơi gần Smolensk năm 2010, RTđưa tin.

Theo Petrenko, những mảnh vỡ của chiếc Tu-154M lưu trữ ở Smolensk sẽ được kiểm tra song song bởi các nhà tội phạm học người Nga và nhóm chuyên gia Ba Lan từ ngày 3 – 17/9. Kết quả của cuộc điều tra sau đó sẽ được chuyển tới Warsaw, thủ đô Ba Lan.

Ngày 10/4/2010, máy bay Tu-154M chở 96 người, gồm tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski và vợ ông cùng các tư lệnh quân đội, nghị sĩ, gặp nạn ngay trước khi kịp hạ cánh xuống sân bay thành phố Smolensk, cách Moskva 360 km về phía tây nam. Phái đoàn cấp cao đang trên đường tới dự lễ tưởng niệm hàng nghìn sĩ quan Ba Lan bị sát hại trong vụ thảm sát Katyn năm 1940.

Cuộc điều tra năm 2010 của Ba Lan chỉ ra sự cẩu thả trong chương trình huấn luyện của Không quân Ba Lan và kết luận quyết định được đưa ra trên máy bay đã dẫn đến vụ tai nạn chết người. Dữ liệu ghi âm chuyến bay cho thấy một quan chức cấp cao đã vào buồng lái và buộc phi công phải hạ cánh theo chỉ thị của tổng thống Kaczynski, bất chấp điều kiện thời tiết nguy hiểm.

Năm 2011, cựu thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, hiện là chủ tịch Hội đồng châu Âu, công bố báo cáo cho hay máy bay va chạm với cây bạch dương cao vài trăm mét khi đang bay thấp hơn độ cao cho phép và không nhìn thấy chướng ngại vật vì sương mù dày đặc.

Tuy nhiên, đảng cánh hữu Luật pháp và Công lý (PiS) của em trai song sinh với tổng thống tử nạn là Jaroslav Kaczynski phản đối kết luận này và cáo buộc Tusk thông đồng với Moskva. Khi lên nắm quyền vào năm 2015, PiS nhanh chóng tiến hành cuộc điều tra riêng về thảm kịch ở Smolensk.

Ba Lan hiện tuyên bố rằng máy bay chở Kaczynski bị cháy và vỡ trên không trung, cáo buộc Moskva phải chịu trách nhiệm về thảm kịch. Tuy nhiên, Warsaw chưa đưa ra bằng chứng thuyết phục cho cáo buộc trên.

Huyền Lê