Bà Hyun-ock Seo, 87 tuổi, sống tại một viện dưỡng lão ở Chicago. Bà di tản khỏi Triều Tiên cùng mẹ và hai em trai trong Chiến tranh Triều Tiên nổ ra năm 1950, thất lạc ba người em khác kể từ đó. Ảnh: Washington Post.

Bà Hyun-ock Seo, 87 tuổi, sống tại một viện dưỡng lão ở Chicago. Bà di tản khỏi Triều Tiên cùng mẹ và hai em trai khi Chiến tranh Triều Tiên nổ ra năm 1950, thất lạc ba người em khác kể từ đó. Ảnh: Washington Post.

“Tôi giờ đã quá già và năm ngoái bị chẩn đoán mắc ung thư tụy vì vậy tôi không hy vọng có cơ hội được gặp lại người thân ở quê nhà”, bà Huyn-ock Seo, sống tại một viện dưỡng lão ở Chicago, cho biết. Bà Seo thất lạc ba người em trong chiến tranh Triều Tiên 1950 -1953.

“Nhưng trước khi chết nếu có thể biết tin tức về các em, tôi cảm thấy mãn nguyện rồi”, bà cụ 87 tuổi nói với Washington Post.

Cuộc chiến chia cắt bán đảo Triều Tiên khiến nhiều gia đình chịu cảnh ly tán. Kể từ năm 1985, quan hệ giữa hai miền Nam Bắc đôi khi được hâm nóng chóng vánh. Và ở những thời điểm như vậy, chính phủ hai nước đồng ý để các gia đình ly tán người thân được đoàn tụ trong vài tiếng ngắn ngủi ở khu vực biên giới. Những cuộc gặp này luôn đẫm nước mắt và khiến người ta giật mình nhận thấy những vết sẹo chiến tranh và chia ly không thể phai mờ theo thời gian.

Trước khi chính quyền của Tổng thống Donald Trump áp lệnh cấm công dân Mỹ tới Triều Tiên vào năm ngoái, Bình Nhưỡng đã cho phép khoảng 200 người Mỹ gốc Triều Tiên quay trở về để đoàn tụ với người thân. Số khác không xin được thị thực nhập cảnh, rơi vào bẫy lừa đảo của những tay môi giới hứa hẹn sắp xếp các cuộc đoàn tụ tại biên giới với Trung Quốc.

“Các gia đình người Mỹ gốc Triều Tiên bị ly tán hiện là sợi dây kết nối duy nhất giữa hai nước”, Paul Lee làm việc cho một tổ chức dân sự kêu gọi Washington thương lượng với Bình Nhưỡng tạo điều kiện cho các gia đình ly tán tìm người thân. “Nhưng thời gian đang cạn dần với những người cao tuổi như bà Seo, nhiều người thậm chí đã cận kề cái chết”.

Bà Seo là một trong số 53 công dân Mỹ mà Tổng thống Trump kêu gọi lãnh đạo Triều Tiên cho đoàn tụ với người thân ly tán. Bà Seo cho biết lần cuối cùng bà nhìn thấy mặt hai em gái và em trai là vào cuối năm 1950.

Ký ức về ngày ly tán vẫn không phai nhạt trong tâm trí bà. Hôm đó là một ngày hỗn loạn ở thị trấn Tanchon nằm bên bờ biển phía đông của Triều Tiên. Lúc đó bà Seo mới 20 tuổi cùng mẹ và hai em trai 14 và 16 tuổi bị cuốn theo đoàn người sơ tán, để lại sau lưng ba người em nhỏ. Họ lên một chiếc xe tải của quân đội Hàn Quốc chạy tới bến cảng và lên một con tàu di tản của Liên Hợp Quốc xuôi về phía Nam. Cha mẹ của Tổng thống Hàn Quốc đương nhiệm Moon Jae-in cũng có mặt trên con tàu đó.

Bà Seo là một trong số 53 người Mỹ gốc Triều Tiên mà Tổng thống Trump kêu gọi lãnh đạo Triều Tiên cho đoàn tụ với người thân ly tán. Ảnh: Washington Post.

Bà Seo là một trong số 53 người Mỹ gốc Triều Tiên mà Tổng thống Trump kêu gọi lãnh đạo Triều Tiên cho đoàn tụ với người thân ly tán. Ảnh: Washington Post.

Năm 1983, bà Seo di cư sang Mỹ. Sau nhiều năm, bà Seo cuối cùng liên lạc được với các em qua các tay môi giới ở biên giới Trung Quốc. Qua thư từ, bà biết Sun Ok, một người em năm nay 78 tuổi, đã trở thành nhà văn, có một con trai. Em Chong Ja, 76 tuổi, đang sống ở thủ đô Bình Nhưỡng. Người em út Mu Ung sang Liên Xô làm nghề đốn gỗ và chết vì ung thư bên đó.

Dần dần bà Seo nhận ra các bức thư có điều gì đó khác lạ. Những bức thư các em gửi cho bà luôn chan chứa tình cảm dành cho lãnh đạo Triều Tiên và miêu tả cuộc sống hạnh phúc ở Triều Tiên. Bà phát hiện ra rằng chúng đã bị kiểm duyệt. Sau đó, bà ngừng gửi tiền về quê hương.

Bà Seo, làm nghề giặt là ở Mỹ cùng chồng, một người Triều Tiên đào tẩu cũng thất lạc người thân. Họ chưa bao giờ từ bỏ hy vọng về một ngày được đoàn tụ với gia đình. Hai vợ chồng nhất quyết không bán căn nhà ba tầng rộng thênh thang ở Chicago dù các con đều đã trưởng thành và chuyển ra ở riêng bởi họ muốn dự phòng chỗ ở cho các em một ngày nào đó đặt chân đến đất Mỹ.

Tuy nhiên, sau khi chồng bà qua đời, còn lại một mình, bà Seo ngày càng mất hy vọng. Bà đã giao lại căn nhà cho con trai cả và chuyển vào viện dưỡng lão sống. “Tôi an ủi bà nội rằng cuộc gặp mặt giữa Chủ tịch Kim Jong-un và Trump sẽ diễn ra tốt đẹp”, Shawn Kim, cháu trai của bà Seo hiện đang làm việc tại đại học Stanford, hy vọng có thể giúp bà hoàn thành tâm nguyện trở về làng quê gần biên giới giữa Hàn Quốc và Triều Tiên.

Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Singapore hôm 12/6 và ký văn kiện tuyên bố 4 cam kết chính bao gồm thiết lập mối quan hệ mới giữa hai nước “vì hòa bình và thịnh vượng của người dân”, nỗ lực xây dựng hòa bình lâu dài trên bán đảo Triều Tiên, tái khẳng định cam kết trong tuyên bố Panmunjom ký kết giữa Hàn Quốc và Triều Tiên hôm 27/4 và thúc đẩy công tác tìm kiếm hài cốt các tù nhân chiến tranh.

“Tôi không biết bà tôi còn lại bao nhiêu thời gian nữa, một trong những mong ước của bà là được biết người thân ở quê hương còn sống hay không, được nhìn thấy nơi chôn rau cắt rốn một lần cuối”, Kim nói. “Vì vậy tôi sẽ dốc sức mình để giúp bà, kể cả phải đẩy xe lăn đưa bà qua biên giới”.

An Hồng